Hamaxia (Sinek Kalesi)

Hamaxia Antik Yerleşimi, Alanya’nın kuzeybatısında, Elikesik Mahallesi’nin arkasında yükselen yaklaşık 500 metre rakımlı Sinek Kalesi Tepesi’nin kuzey yamacında yer almaktadır. Antik Pamfilya Bölgesi’nin doğu sınırındaki yerleşim, halk arasında Sinek Kalesi adıyla bilinmektedir.

Hamaxia’nın kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte yerleşimin Helenistik Dönem’de kurulduğu, Roma ve Bizans dönemlerinde de kullanılmaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Tepenin en yüksek noktasındaki dikdörtgen planlı taş kule, Helenistik dönem savunma mimarisinin özelliklerini taşımaktadır. Günümüzde yüzeyde görülen yapıların önemli bir bölümü ise Roma ve Erken Bizans dönemlerine aittir.

Antik Çağ coğrafyacısı Strabon, Hamaxia çevresinde gemi yapımına uygun kerestelerin, özellikle de sedir ağaçlarının bol bulunduğunu aktarır. Yine Strabon’un anlatımına göre Romalı komutan Marcus Antonius, sedir ormanları ve gemi yapımındaki önemi nedeniyle bu bölgeyi Mısır Kraliçesi Kleopatra’ya vermiştir.

Yerleşim, antik dönemde surlarla çevriliydi. Günümüzde görülebilen başlıca kalıntılar arasında:

• Helenistik kule ve sur duvarları,
• Büyük su sarnıçları ve çeşme yapısı,
• Hamam ve agora,
• Tapınak ile Hermes ve Serapis kült alanları,
• Yarım daire planlı, yazıtlı eksedralar,
• Erken Bizans kilisesi,
• Mezar yapılarının bulunduğu nekropol

yer almaktadır. Yerleşimdeki çok sayıdaki yazıt, Hamaxia’nın dinî, toplumsal ve idari yaşamı hakkında önemli bilgiler sağlamaktadır.

Kentte bulunan bazı yazıtlarda Hermes’in simgesi olan kerykeion tasvirleri görülmesi, burada Hermes’e adanmış bir tapınak veya kutsal alan bulunduğunu düşündürmektedir. Hamaxia’dan çıkarılan kabartmalı mezar stelleri, ostotekler ve çeşitli arkeolojik eserlerin bir bölümü günümüzde Alanya Arkeoloji Müzesi’nde korunmaktadır.

Roma İmparatorluk döneminin ilk yüzyıllarında Hamaxia’nın Korakesion’a, yani bugünkü Alanya’ya bağlı küçük bir yerleşim olduğu değerlendirilmektedir. MS 3. yüzyıla ait bir yazıtta yerleşimden ilk kez kent statüsünde söz edilmesi, Hamaxia’nın idari öneminin zaman içerisinde arttığını göstermektedir.

Günümüzde kalıntıların büyük bölümü yoğun maki ve çalılıkların arasında bulunmaktadır. Buna rağmen surlar, sarnıçlar, eksedralar, dinî yapılar ve mezar kalıntıları görülebilmektedir. Hamaxia; Alanya’nın Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerini bir arada yansıtan, denizcilik ve gemi yapımıyla ilişkili önemli antik yerleşimlerinden biridir.