Leartes (Laertes) Antik Kenti

Leartes, yaygın akademik kullanımıyla Laertes Antik Kenti, Alanya’nın doğusunda, Dim Vadisi girişinde yükselen Cebel-i Reis Dağı’nın güney yamacında yer almaktadır. Deniz seviyesinden yaklaşık 850 metre yükseklikteki kent, Alanya merkezine yaklaşık 24–25 kilometre uzaklıktadır. Antik Çağ’da Dağlık Kilikya olarak bilinen bölgenin sınırları içerisinde kalmıştır.

Kentin tarihini aydınlatan en eski buluntu, MÖ 7. yüzyıla tarihlenen Fenikece bir taş yazıttır. MÖ 625 civarına tarihlendirilen bu yazıt, Laertes’in geçmişini Roma döneminden çok daha eskiye götürmektedir. Yazıt ile MS 138 tarihli bronz Roma askerî diploması günümüzde Alanya Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

Laertes en parlak dönemini Roma İmparatorluğu’nun MS 1–3. yüzyıllardaki refah döneminde yaşamıştır. Günümüzde görülebilen kalıntıların çoğu Roma dönemine aittir; kentte daha sınırlı ölçüde Bizans yerleşiminin izleri de bulunmaktadır. Helenistik döneme ait belirgin yapıların bulunmaması, resmî kaynaklarda bölgenin o dönemde korsanların kontrolünde olması ve yeterli imar faaliyetinin gerçekleştirilememesiyle açıklanmaktadır.

Antik kentte günümüze ulaşan başlıca yapılar arasında agora, Caracalla Eksedrası, odeon veya tiyatro, hamam, büyük sarnıç, İmparatorlar Caddesi, gözetleme ve askerî kuleler, evler ile nekropol alanı bulunmaktadır. Ayrıca İmparator Claudius, Apollon ve Zeus Megistos adına yaptırılmış tapınak kalıntıları, Laertes’in Roma dönemindeki dinî ve kamusal yaşamının gelişmişliğini göstermektedir.

Agora çevresindeki yarım daire biçimli eksedraların, insanların oturması, sohbet etmesi ve kamusal yaşamın sürdürülmesi amacıyla kullanıldığı düşünülmektedir. İmparatorluk kültüyle bağlantılı Sezar Tapınağı, hamamlar ve odeon gibi yapılar ise kentin yalnızca askerî bir dağ yerleşimi değil, gelişmiş sosyal ve idari kurumlara sahip bir Roma merkezi olduğunu göstermektedir.

Kentin güneyinde bulunan nekropolde çok sayıda ostotek, yani yakılan kişilerin küllerinin konulduğu taş kaplara ait parçalar ve bunların üzerine yerleştirildiği kaideler görülebilmektedir. Alanda bulunan Grekçe yazıtlar, askerî diploma ve diğer arkeolojik eserler; Laertes’in yönetim sistemi, askerî yaşamı ve farklı bölgelerden gelen insanlardan oluşan nüfusu hakkında önemli bilgiler vermektedir.

Laertes; yüksek dağ konumu, Akdeniz’e hâkim manzarası, tapınakları, kamusal yapıları, su sistemleri ve nekropolüyle Alanya çevresindeki en önemli Roma dönemi yerleşimlerinden biridir. Kalıntılar engebeli ve doğal bitki örtüsüyle kaplı bir arazide bulunduğundan alanı gezerken uygun yürüyüş ayakkabısı kullanılması önemlidir.