Şırahane

Şırahane, Alanya Kalesi’nin Tophane Mahallesi çevresinde bulunan geleneksel bir üretim işliğidir. Geçmişte burada üzümlerin ezilerek şıra elde edildiği veya elde edilen şıranın kaynatılarak pekmez yapıldığı düşünülmektedir. Bölgede bu tür üretim alanları “Şırahane” ya da “Şırahmana” adıyla bilinmektedir.

Kare planlı işliğin kuzey ve güney duvarlarının bir bölümü günümüze ulaşmıştır. Güney ve batı duvarları doğal kayalık zemin üzerine oturtulmuştur. Duvarların önünde, doğal kayadan yaklaşık 60 santimetre yüksekte oluşturulan bir platform bulunmaktadır.

Kazı ve inceleme çalışmalarında platformun batısında iki, kuzeyinde ise üç adet pişmiş toprak oluğa sahip sığ tekne ortaya çıkarılmıştır. Bu oluk ve teknelerin ezilen üzümden çıkan şıranın toplanması ve başka bölümlere aktarılması amacıyla kullanıldığı değerlendirilmektedir. Yapının işlevi, arkeolojik bulguların yanı sıra yörede yaşayanlardan alınan sözlü bilgilerle belirlenmiştir.

Şırahanenin yanında başka bir yapı kalıntısı da bulunmaktadır. Bu yapının güney ve batı duvarları kısmen korunmuştur. Duvarlar, aralarına ahşap hatıllar yerleştirilen moloz taşlarla örülmüş ve kireç harcıyla sıvanmıştır. Zemindeki izler, yapının geçmişte ahşap döşemeye sahip olduğunu göstermektedir.

Şırahanenin kesin yapım tarihi ve kim tarafından inşa edildiği bilinmemektedir. Alanda bulunan az sayıdaki seramik parçası 19. ve 20. yüzyıllara tarihlendirilmiştir; ancak bunlar yapının ilk kuruluş tarihini kesin olarak göstermemektedir.

Şırahane, Alanya Kalesi’nde yalnızca askerî ve anıtsal yapıların değil, tarımsal üretim ve günlük yaşamla ilişkili işliklerin de bulunduğunu göstermesi bakımından önemlidir. Günümüze ulaşan tekneler, oluklar ve duvar kalıntıları, Alanya’nın geleneksel üzüm işleme ve pekmez üretme kültürünün değerli izleridir.