Alanya Kalesi Gemili Mescit

Gemili Mescit, Alanya Kalesi’nin Hisariçi Mahallesi’nde bulunan, 13. yüzyıl Anadolu Selçuklu dönemine ait küçük bir ibadet yapısıdır. Mescidin kim tarafından ve hangi tarihte yaptırıldığına ilişkin günümüze ulaşan kesin bir kitabe bilgisi bulunmamaktadır.

Yapı, kare planlı ve tek katlıdır. Yığma yapım tekniğiyle moloz taş, tuğla ve Horasan harcı kullanılarak inşa edilmiş; ana ibadet mekânının üzeri kubbeyle örtülmüştür. Sade mimarisi, Alanya Kalesi’ndeki küçük Selçuklu mescitlerinin karakteristik özelliklerini yansıtır.

Mescide “Gemili” adını kazandıran en önemli özellik, iç duvarlarında bulunan yaklaşık 170 gemi grafitisidir. Bu tasvirler duvar yüzeylerine füzenle çizilmiş veya kazıma tekniğiyle işlenmiştir. Farklı gövde, yelken ve direk biçimlerine sahip gemi çizimleri, Alanya’nın tarihî denizcilik kültürünü incelemek açısından değerli görsel belgeler olarak kabul edilir.

Grafitilerin kimler tarafından ve tam olarak hangi tarihlerde yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Bunların mescidi kullanan denizciler, tersane çalışanları, askerler veya limanla ilişkili kişiler tarafından çizilmiş olabileceği düşünülse de bu yorum kesin bir arkeolojik bilgi değildir.

Gemili Mescit, küçük boyutlarına rağmen Alanya Kalesi’nin dinî yaşamıyla denizcilik geçmişini aynı yapı içerisinde buluşturur. Duvarlarındaki çok sayıdaki gemi tasviri sayesinde yalnızca bir ibadet yapısı değil, Alanya’nın Orta Çağ’daki liman ve denizcilik faaliyetlerine ışık tutan önemli bir kültür mirasıdır.