Meyyit Kapısı

Meyyit Kapısı, Alanya Kalesi’nin doğu yamacında, Kızılkule’yi Tophane Mahallesi’ne bağlayan tarihî yol üzerinde bulunan kale kapılarından biridir. Kapının adı, eski Alanya kentinde hayatını kaybeden kişilerin cenazelerinin buradan çıkarılmasından gelmektedir. “Meyyit” sözcüğü, ölü veya vefat etmiş kişi anlamında kullanılır.

Geçmişte cenazeler kapıdan çıkarıldıktan sonra, kapının önünde bulunan musalla taşına konulur ve cenaze namazları burada kılınırdı. Bu nedenle kapı yalnızca bir geçiş ve savunma noktası değil, eski Alanya halkının cenaze gelenekleriyle bağlantılı önemli bir tören alanıydı.

Kızılkule ile Tophane arasındaki bölge; liman ticareti, tersane faaliyetleri ve askerî savunmayla ilişkiliydi. Konutların büyük bölümü ise Tophane Mahallesi’nde bulunuyordu. Bu işlevsel ayrım nedeniyle Meyyit Kapısı’nın geçmişte ağırlıklı olarak askerler, donanma görevlileri ve iskele çalışanları tarafından kullanıldığı belirtilmektedir.

Kapının konumu, Orta Çağ Alanya’sındaki şehir düzeni hakkında da bilgi verir. Liman ve askerî yapılar kıyı kesiminde; evler, ibadet mekânları ve günlük yaşam alanları ise yukarıdaki Tophane Mahallesi’nde toplanmıştı. Meyyit Kapısı bu iki bölüm arasında kontrollü bir bağlantı sağlıyordu.

Yapının kesin inşa tarihi ve kim tarafından yaptırıldığına ilişkin ayrıntı, Alanya Belediyesinin tanıtım metninde yer almamaktadır. Bununla birlikte kapı; Alanya Kalesi’nin savunma sistemi, liman yaşamı ve geleneksel cenaze kültürünü aynı noktada buluşturan önemli bir tarihî miras unsurudur. Alanya Kalesi, çok sayıdaki burcu, sarnıcı ve tarihî kapısıyla bütün hâlinde bir açık hava müzesi niteliğindedir.