Akşebe Sultan Mescidi

Akşebe Sultan Mescidi, Alanya Kalesi’nin Hisariçi bölümünde, Bedesten’in güneybatısında ve Süleymaniye Camisi yakınında yer alan Selçuklu dönemi ibadet yapısıdır. Mescit, Alanya Kalesi’nin ilk kumandanlarından kabul edilen Akşebe Sultan tarafından yaptırılmıştır.

Yapının kitabesinde Sultan I. Alaaddin Keykubat döneminde Akşebe tarafından yaptırıldığı belirtilir. Alanya Belediyesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı yapıyı 1230 yılına tarihlendirirken TDV İslâm Ansiklopedisi, kitabenin hicrî 628 tarihine dayanarak 1231 yılını vermektedir.

Kare planlı yapı, yan yana bulunan iki ana bölümden meydana gelir. Bölümlerden biri ibadet mekânı olarak kullanılan mescit, diğeri ise Akşebe Sultan’ın mezarıyla birlikte kimlikleri kesin olarak bilinmeyen üç mezarın bulunduğu türbe bölümüdür. Böylece yapı, ibadet ve defin işlevlerini aynı mimari bütün içerisinde birleştirir.

Mescidin dış duvarlarında taş, iç kısımlarında ve kubbesinde ise ağırlıklı olarak tuğla kullanılmıştır. Taş ve kırmızı tuğlanın birlikte kullanılması, yapıya Selçuklu mimarisine özgü belirgin bir görünüm kazandırmıştır. Kalıntılar üzerinde yapılan değerlendirmeler, mescidin mihrap bölümünün geçmişte çinilerle süslenmiş olabileceğini göstermektedir.

Yapının yanında bulunan silindirik minarenin gövdesi kırmızı tuğladan örülmüştür. Minarenin üst bölümü günümüze ulaşamamış olsa da ayakta kalan kısmı, 13. yüzyıl Selçuklu tuğla işçiliğinin Alanya’daki dikkat çekici örneklerinden biridir.

Akşebe Sultan Mescidi ve Türbesi, Alanya Kalesi’ndeki en önemli Selçuklu yapıları arasında gösterilmektedir. Mescit; yakınındaki Süleymaniye Camisi, Bedesten, Поискsta ve diğer tarihî yapılarla birlikte kale içerisindeki dinî ve sosyal yaşamın izlerini günümüze taşımaktadır. Yapının korunması, onarılması ve ziyarete açılması amacıyla ilgili kurumlar arasında çalışmalar yürütülmektedir.