Alanya Kalesi Mecdüddin Sarnıcı

Mecdüddin Sarnıcı, Alanya Kalesi’nin Hisariçi Mahallesi’nde bulunan, 13. yüzyıl Anadolu Selçuklu dönemine ait önemli bir su yapısıdır. Doğal su kaynağının bulunmadığı kale içerisinde yağmur suyunun toplanması ve uzun süre saklanması amacıyla inşa edilmiştir. Büyük sarnıçların yoğunluğu nedeniyle İçkale’nin geçmişte “Sarnıç Kalesi” adıyla da anıldığı belirtilmektedir.

Yapı, kuzey–güney doğrultusunda uzanan dikdörtgen plana sahiptir ve üzeri beşik tonozla örtülüdür. Dış duvarlarında yükseltilmiş moloz taş örgüsü, iç bölümünde ise Horasan harcıyla örülen tuğla duvarlar kullanılmıştır. İç yüzeylerin sıvanması, depolanan suyun duvarlardan sızmasını önlemeye yardımcı olmuştur.

Sarnıcın batı tarafındaki yükseltilmiş küçük bölüm, yapıya U biçimli bir görünüm kazandırmaktadır. Üst kısmında yağmur suyunun alınması ve içerideki suya ulaşılması için kullanılan üç su çekme bacası ile bir su sızdırma deliği bulunmaktadır. Bu düzen, Selçuklu dönemindeki su toplama ve depolama mühendisliğinin Alanya’daki dikkat çekici örneklerindendir.

Evliya Çelebi yapıyı “Necmüddin Sarnıcı”, İbrahim Hakkı Konyalı ise Mecveddin veya Mecdüddin Sarnıcı adıyla anmıştır. Konyalı’ya göre sarnıcın adı Karamanoğulları döneminde yaşamış Mecdüddin Mahmud ile ilişkili olabilir; ancak bu bağlantı kesin bir kitabe bilgisine dayanmamaktadır.

Alanya Kalesi’nin en büyük sarnıçlarından biri olan yapı, şebeke suyunun kaleye ulaştırıldığı 1960’lı yıllara kadar bölge halkının su ihtiyacını karşılamaya devam etmiştir. Daha sonra gerçekleştirilen restorasyonda içerisine ahşap bir yürüyüş platformu eklenmiş, duvarlarındaki tarihî grafitiler korunmuş ve yapı ziyaret edilebilir hâle getirilmiştir. Restorasyon projesi, Историяî Kentler Birliğinin kültürel mirası koruma çalışmaları kapsamında ödüllendirilmiştir.

Mecdüddin Sarnıcı, Alanya Kalesi’nde yüzyıllar boyunca yaşamın nasıl sürdürüldüğünü ve yağmur suyunun nasıl sistemli biçimde depolandığını gösteren önemli bir Selçuklu mühendislik mirasıdır.