Syedra (Sedre)

Syedra Antik Kenti, Alanya’nın yaklaşık 20 kilometre güneydoğusunda, Seki Mahallesi sınırlarında ve Akdeniz’e hâkim dağlık bir alanda yer almaktadır. Kent, antik çağda Pamfilya ile Dağlık Kilikya bölgeleri arasındaki geçiş güzergâhında bulunması nedeniyle stratejik önem taşımıştır.

Syedra, hem dağ hem de kıyı yerleşimi özelliği gösterir. Deniz seviyesinden yaklaşık 400 metre yükseklikteki Yukarı Kent, eğimli araziye teraslar hâlinde kurulmuş ve farklı seviyeler merdivenlerle birbirine bağlanmıştır. Aşağı Kent ise güneybatı yamaçlarından kıyıya kadar uzanan liman yerleşimidir.

Kentin başlangıç tarihi konusunda resmî kaynaklarda farklı bilgiler bulunmaktadır. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yerleşim geçmişini MÖ 9. yüzyıla, Alanya Belediyesi ise bilinen en eski tarihi MÖ 7. yüzyıla kadar götürmektedir. Arkeolojik bulgular Syedra’daki yaşamın Roma ve Doğu Roma dönemlerinde devam ettiğini, yerleşim izlerinin 13. yüzyıla kadar sürdüğünü göstermektedir. Kent en görkemli dönemini özellikle MS 2–4. yüzyıllar arasında yaşamıştır.

Syedra’nın merkezinde yaklaşık 250 metre uzunluğunda sütunlu bir cadde yer almaktadır. Bir dönem kentin sosyal ve ticari merkezi olan bu caddenin çevresinde dükkânlar, idari yapılar ve kamusal mekânlar sıralanmıştır. Kentte ayrıca büyük hamam, gymnasium, tiyatro, tapınaklar, kiliseler, akropol, nekropol, anıt mezar ve zeytin işleme atölyeleri bulunmaktadır.

Kentin en dikkat çekici özelliklerinden biri gelişmiş su sistemidir. Doğal bir kaynaktan gelen su, iç yüzleri su geçirmez sıvayla kaplanmış büyük ve sıralı sarnıçlarda biriktirilmiştir. Источник Mağarası’nın yakınındaki, kayalara oyulmuş ve fresklerle süslenmiş Vaftiz Mağarası ise içerisindeki havuz nedeniyle dinî amaçlı kullanılmış bir mekân olarak değerlendirilmektedir.

Syedra tarihinin önemli belgelerinden biri, Roma İmparatoru Septimius Severus’un MS 194 yılında kent halkına gönderdiği teşekkür mektubudur. Syedra halkı bölgedeki isyanlarda imparatorluğun yanında yer aldığı için onurlandırılmış; mermer üzerine yazılan mektup sütunlu caddede sergilenmiştir. Yazıt günümüzde Alanya Arkeoloji Müzesinde korunmaktadır.

Aşağı Kent’te yapılan kazılarda ortaya çıkarılan mozaik ve yazıtların bir bölümü de Alanya Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir. Bunlar arasında Akdeniz’in balık çeşitliliğini yansıtan Balık Tutan Eroslar Mozaiği bulunmaktadır.

Syedra; sütunlu caddesi, anıtsal yapıları, gelişmiş su sistemi, limanı ve Akdeniz manzarasıyla Alanya çevresindeki en önemli antik yerleşimlerden biridir. Günümüzde arkeolojik kalıntıları ile doğal çevrenin iç içe geçtiği etkileyici bir ören yeri olarak ziyaret edilmektedir.